W 2004 r. minęło 21 lat od ustanowienia przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich Nagrody Naukowej SBP im. A. Łysakowskiego. Przypomnijmy, że Nagroda przyznawana jest w trzech kategoriach: prac teoretyczno-metodologicznych, dokumentacyjno-źródłowych oraz praktyczno-wdrożeniowych, a laureaci otrzymują pamiątkowy medal i dyplom. Zgłoszenia nominacji za rok poprzedni przyjmowane są do 15 marca roku bieżącego. Zwykle w ciągu miesiąca Komisja Nagrody rozpatruje wnioski i wybrane propozycje przekazuje do akceptacji ZG SBP. W tym roku wpłynęły tylko trzy propozycje publikacji, wszystkie zakwalifikowane do grupy dokumentacyjno-źródłowych:

1. Biblioteki naukowe w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939-1945 : wybór dokumentów źródłowych / wybór i opracowanie Andrzej Mężyński ; przy współpracy Hanny Łaskarzewskiej ; Polskie Towarzystwo Bibliologiczne. - Warszawa : Wydawnictwo LTW, 2003. - 540 s.

2. Biblioteki i książki w pamiętnikach polskich XVIII-XX wieku : rekonesans źródłowy / Krystyna Bednarska-Ruszajowa. - Kraków : Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003. - 200 s.

3. Elementarze polskie od ich XVI-wiecznych początków do II wojny światowej : próba monografii księgoznawczej / Franciszek Pilarczyk. - Zielona Góra : Uniwersytet Zielonogórski, 2003. - 456 s.

Wszystkie przedstawione publikacje uznano za niezwykle wartościowe i cenne dla badań nad szeroko pojętą kulturą w Polsce. Komisja w składzie: mgr Piotr Bierczyński, mgr Elżbieta Dudzińska, mgr Janina Jagielska, dr Artur Jazdon, dr Jerzy Krawczyk, prof. Paulina Buchwald-Pelcowa, dr Aleksander Radwański, dr Jadwiga Sadowska, prof. Barbara Sosińska-Kalata, prof. Hanna Tadeusiewicz wskazała do uhonorowania Nagrodą Naukową SBP im. A. Łysakowskiego za rok 2003 publikację nr 1.

Książka autorstwa Andrzeja Mężyńskiego, przygotowana przy współpracy Hanny Łaskarzewskiej zawiera niedostępne (trudnodostępne) dotychczas materiały z hitlerowskiego archiwum Głównego Zarządu Bibliotek, który administrował zbiorami bibliotek naukowych na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Do 1990 r. akta GZB były utajnione w Archiwum Państwowym w Poczdamie, a następnie w 1996 przeniesione do Archiwum Federalnego w Berlinie. Część materiałów pochodzi z Archiwów: Biblioteki Narodowej, Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, Biblioteki Jagiellońskiej, Biblioteki Ossolineum. Publikacja zawiera dokumenty ocenione jako najważniejsze dla historii bibliotek naukowych w GG. Zamieszczono również biogramy bibliotekarzy oraz urzędników polskich i niemieckich, którzy brali najbardziej aktywny udział w życiu bibliotek naukowych w GG w latach 1939-1945. Poszukiwania materiałów ułatwiają indeksy: nazw osobowych, instytucji i organizacji.

Pamiątkowe medale i dyplomy wręczono laureatom w dniu 18 czerwca 2004 r. na posiedzeniu Zarządu Głównego SBP.

Jadwiga Sadowska
Przewodnicząca Komisji Nagrody