Logo SBP Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich - Serwis Informacyjny
Komunikaty

Główna strona serwisu

Apel do parlamentarzystów


Szanowni Państwo,

Nowa kadencja Sejmu RP budzi nadzieję na pomyślne rozstrzygnięcia spraw, które w odczuciu większości obywateli winny być przedmiotem szczególnej uwagi naczelnych organów władzy i administracji państwowej.

Jedną z dziedzin wymagającą zwiększonej troski państwa jest narodowa kultura, której codziennym przejawem jest powszechny dostęp do książki, osiągany głównie poprzez sieć bibliotek publicznych. Dotychczasowa polityka w tym znaczącym kulturowo obszarze, mimo zaangażowania władz centralnych i lokalnych, nie rokuje szybszego postępu. Biblioteki są bowiem nadal z przyczyn subiektywnych jednym ze słabszych ogniw instytucji kultury. Nadal z trudem przebija się obraz współczesnej biblioteki jako centrum wiedzy, wyposażonego w nowoczesne, elektroniczne instrumentarium, służące edukacji, informacji i dobrze rozumianej intelektualnej rozrywce.

Taki model książnicy upowszechnia Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, organizacja zawodowa działająca od 1917 r. Temu celowi podporządkowana jest działalność naukowa, szkoleniowa, wydawnicza i promocyjna Stowarzyszenia. Nawiązujemy do najlepszych wzorców krajowych i zagranicznych. Dzięki własnej zaradności i uporowi bez mała 10 tysięcy członków SBP mogło chronić rangę swego zawodu, zapobiegać jego degradacji oraz zaspakajać potrzeby 10-milionowej rzeszy czytelników corocznie korzystających z bibliotek. Dlatego śmiało mówimy, że nie kierujemy się cechowym partykularyzmem, lecz utrwaloną w tradycji zawodu misją publicznej służby i wiarą w sens pracy ku pożytkowi czytelników.

Jako wspólnota, zrzeszająca bibliotekarzy bez względu na ich resortową przynależność, nadal będziemy reprezentować najliczniejsze środowisko pracowników kultury. Zamierzamy konsekwentnie bronić jego racji, mimo iż dostępne nam narzędzia i metody działania nie są ani tak skuteczne, ani tak medialne, jak innych profesji.

Uważamy, że wśród spraw pierwszoplanowych, wymagających szczególnego oglądu i zainteresowania władz państwowych oraz samorządowych powinny się znaleźć:

  • aktualna diagnoza możliwości realizacji Narodowej strategii rozwoju kultury na lata 2004-2013, a szczególnie aktualizacja tych wątków programu, które dotyczą bibliotek, czytelnictwa i rozwoju sektora książki
  • intensyfikacja państwowej polityki kulturalnej
  • kształtowanie polityki bibliotecznej w kontekście standardów Unii Europejskiej
  • nowelizacja ustawy o bibliotekach
  • analiza funkcjonowania powiatowych bibliotek publicznych
  • sprawa osobowości prawnej bibliotek włączonych do innych instytucji kultury
  • stan czytelnictwa ludności małych miast i wsi
  • podjęcie energicznych, skoordynowanych prac w zakresie digitalizacji zbiorów bibliotecznych w skali kraju
  • zwiększenie kompetencji Krajowej Rady Bibliotecznej
  • pragmatyka zawodowa bibliotekarzy akademickich w świetle nowej ustawy o ustroju szkolnictwa wyższego
  • przegląd zaplecza i bazy bibliotecznej uczelni niepaństwowych
  • powołanie w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyspecjalizowanej struktury ds. czytelnictwa i bibliotek.

Przywołujemy powyższy rejestr spraw pamiętając, że bez ich realizacji niemożliwa jest powszechna edukacja, budowa społeczeństwa informacyjnego, a tym bardziej społeczeństwa wiedzy. Wbrew potocznym, obiegowym sądom, renesans bibliotekarstwa we współczesnym, skomputeryzowanym świecie jest faktem. To zarówno rezultat kulturowych potrzeb, jak też polityki władz państwowych, zwłaszcza w krajach Unii Europejskiej, dostrzegających w masowym czytelnictwie i dostępie do informacji czynniki rozwoju gospodarczego, stabilizacji społecznej oraz integracji zróżnicowanych cywilizacyjnie grup etnicznych.

Bibliotekarstwo polskie, jak dotychczas, nie zyskało rangi porównywalnej ze standardami unijnymi. Sprawia to, że mimo pozytywnych, pozornie wielkich liczb, z bibliotek korzysta w naszym kraju zaledwie 20% ludności, podczas gdy w Skandynawii wskaźnik ten sięga 60-80%. Dzieje się tak, ponieważ mimo resortowych zabiegów wspierających zakupy nowości wydawniczych, nadal mamy do czynienia z powszechnym niedoborem środków na modernizację zbiorów i techniczne wyposażenie bibliotek. Dane porównawcze wskazują, że na te cele biblioteki krajów UE przeznaczają pięciokrotnie większe kwoty.

Wymienione niedostatki prowadzą do regresu czytelnictwa i deprecjacji zawodu bibliotekarza, w sumie zaś są dowodem braku należytej troski o narodową kulturę i jej dziedzictwo. Nazbyt często zapomina się też, że biblioteki nie mogą stawać do komercyjnego wyścigu w charakterze rynkowego współzawodnika.

W zestawieniu z powyższym, jak przestroga brzmi stwierdzenie uczonych, że: nawet w erze komputerów kultura bez książki ulega atrofii, jest niepełna i niepewna. Bez bibliotek nie ma ruchu umysłowego.

Zapewne każdy z nas, patrząc na własną półkę z książkami zdaje się podzielać tę rozważną opinię. Rzecz w tym, aby była to opinia pobudzająca do konstruktywnych zmian wzmacniających państwowy mecenat i państwową politykę w obszarze czytelnictwa i bibliotekarstwa.

* * * * * * * *

Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich gotowe jest wspomagać i współtworzyć tak rozumianą politykę. Dysponujemy fachową, doświadczoną kadrą pracowników nauki i praktyków bibliotekarstwa. Posiadamy niezbędne dane służące prognozom i ekspertyzom. Możemy w każdej chwili udzielić rady i pomocy tym, którzy nasze racje uznają za godne rozważenia.

Zarząd Główny
Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich

Warszawa, grudzień 2005

Otrzymują:

  • Posłowie, członkowie Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu
  • Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Przewodniczący Krajowej Rady Bibliotecznej
  • Przewodniczący Konferencji Dyrektorów Bibliotek Szkół Wyższych

Serwis Informacyjny
Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich
Uwagi merytoryczne prosimy kierować do WebEditora
Uwagi techniczne prosimy kierować do WebMastera
Serwis prowadzi:  Serwis Elektroniczna BIBlioteka


data ostatniej aktualizacji: 5.01.2006