Barbara Budyńska
Małgorzata Jezierska
Instytut Książki i Czytelnictwa BN

Informację o bibliotekach powiatowych przygotowano na podstawie materiałów otrzymanych z wojewódzkich bibliotek publicznych. Z dostępnych materiałów wynika, że proces powstawania bibliotek powiatowych nie został zakończony. W obrębie tych instytucji zachodzą zmiany ilościowe i strukturalne, wynikające nie tylko ze zmian administracyjnych kraju, ale również z podejmowania decyzji przez władze samorządowe (organizatorów) o powstawaniu nowych placówek, a tym samym uzupełnianiu sieci bibliotek, wypowiadaniu dotychczasowych umów bibliotekom pełniącym zdania ponadlokalne i zlecaniu ich innym placówkom.

Niniejsze zestawienia są uzupełnieniem Raportu o bibliotekach powiatowych zamieszczonego w Serwisie EBIB-u - Raporty, Projekty.

Liczba powiatów:

Struktura administracyjna na poziomie powiatów w 2003 r. w porównaniu z 2002 r. nie uległa zasadniczym zmianom, jedynie Wałbrzych, dotychczas posiadający status miasta na prawach powiatu, utracił swe funkcje grodzkie. Obecnie powiat ziemski wałbrzyski oraz Wałbrzych - miasto na prawach powiatu stanowią jedną jednostkę administracyjną.

Liczba powiatów realizujących zadania ponadlokalne:

Obecnie zadania ponadlokalne realizuje 280 powiatów, tj. o 11 powiatów więcej w stosunku do 2002 r. Biblioteki powiatowe funkcjonują w 215 powiatach ziemskich (wzrost o 12 powiatów w porównaniu z minionym rokiem). Pomimo powołania bibliotek w 12 powiatach ziemskich, przyrost w ogółem jest mniejszy z uwagi na sytuację w Wałbrzychu.

Liczba bibliotek realizujących zadania o zasięgu powiatowym:

*    Biblioteki nowe powołano w 12 powiatach ziemskich, a 2 biblioteki o zadaniach grodzkich i ziemskich stały się bibliotekami powiatowymi ziemskimi. Z WBP w Kielcach, która do 2002 r. oprócz funkcji wojewódzkich realizowała zadania powiatowe dla powiatu grodzkiego i ziemskiego, wydzielono MBP (przejęła ona funkcje biblioteki miasta na prawach powiatu). Przy WBP w Kielcach pozostały funkcje wojewódzkie oraz powierzone zadania powiatu ziemskiego. Zmieniła się także sytuacja Powiatowej Biblioteki Publicznej w Wałbrzychu (do 2002 r. była ona biblioteką dla powiatu grodzkiego i ziemskiego - po utworzeniu jednej jed-nostki administracyjnej jest biblioteką dla powiatu ziemskiego).
**   W stosunku do 2003 r. przybyło 14 bibliotek realizujących zadania w powiatach ziemskich - 12 bibliotek powołano w powiatach, w których nie było dotychczas biblioteki powiatowej; zmieniła się sytuacja dwóch bibliotek w Wałbrzychu i w Kielcach (do 2002 roku funkcje grodzkie i ziemskie, obecnie tylko ziemskie).
***  Biblioteki powiatowe w Wałbrzychu i Kielcach straciły swoje podwójne funkcje
**** Utworzono MBP w Kielcach dla powiatu grodzkiego

Etapy powoływania bibliotek powiatowych:

Biblioteki powiatowe według województw (stan na 31.10.2003 r.):

¹ liczba powiatów ziemskich realizujących zadania (215) jest mniejsza od liczby bibliotek (217), w 2 powiatach po dwie biblioteki ziemskie;
² w powiecie ryckim w Wydziale Spraw Społecznych zatrudniono specjalistę do spraw bibliotek;
³ w Łodzi zadania biblioteki miasta na prawach powiatu pełni 5 bibliotek miejskich (dawniej dzielnicowych), w Krakowie - 4;
⁴ w powiecie elbląskim zadania realizują 2 biblioteki (Biblioteka Elbląska i Biblioteka Publiczna w Pasłęku); "Wirtualną Powiatową Bibliotekę Publiczną" dla powiatu olsztyńskiego policzono jako jedną: w programie uczestniczy 5 bibliotek gmin miejsko-wiejskich (Barczewo, Biskupiec, Dobre Miasto, Jeziorany, Olsztynek), 7 bibliotek gmin wiejskich (Dywity, Gietrzwałd, Jonkowo, Kolno, Purda, Stawiguda, Świątki) oraz WBP w Olsz-tynie (koordynator);
⁵ powiat gryfiński zadania zlecił dwóm bibliotekom : MiGBP w Gryfinie oraz Centrum Kultury. MBP w Chojnie.

Powiaty, które nie utworzyły bibliotek powiatowych (stan na 31.10.2003 r.):

¹ liczba powiatów, w których powołano biblioteki jest mniejsza (215) od liczby bibliotek (217);
² w powiecie ryckim w Wydziale Spraw Społecznych zatrudniono specjalistę do spraw bibliotek;
³ w powiecie elbląskim zadania realizują 2 biblioteki (Biblioteka Elbląska oraz Biblioteka Publiczna w Pasłęku);
⁴ powiat gryfiński zadania zlecił dwóm bibliotekom: MiGBP w Gryfinie oraz Centrum Kultury. MBP w Chojnie.