EBIB

[Wojciech Woźniak]

Witam
Jestem archiwistą i goszczę na tym Forum po raz pierwszy. Chciałbym zastanowić się wspólnie z Państwem, czy istnieje dylemat: digitalizować czy mikrofilmować, a jeśli tak, to jakie są jego rozwiązania?
Podobna dyskusja toczy się tu (iFAR): http://www.ifar.lublin.ap.gov.pl/ifarforum/viewtopic.php?t=567.
Myślę, że zalety i wady obu technik są znane, więc nie trzeba ich tu przywoływać. Kwestia jest istotna w kontekście podejmowanych przez archiwa państwowe coraz śmielszych kroków w kierunku tworzenia i udostępniania kopii cyfrowych archiwaliów. Problem staje się o tyle ważny, że w przypadku podjęcia decyzji o masowej digitalizacji trzeba odpowiedzieć na pytanie: zrezygnować z mikrofilmowania, czy kontynuować je równocześnie z digitalizacją?

[Bozena Michalska]

Nikt nie potrafi odpowiedziec na to pytanie. Ile ludzi tyle opinii. Wszyscy jednak musza brac pod uwagę koszty. Obie formy zabezpieczenia zbiorow sa bardzo drogie. Dwoch na raz nie da sie zrobic.

Mozna przyjac zalozenie, ze digitalizacja bedzie rozwijana i udoskonalana, bo dzieki niej dostep do zasobow jest szybszy i powszechny, moze zatem bedzie w przyszlosci tansza. Juz skanery sa tansze, niz byly pare lat temu. Za skanerami pojda inne urzadzenia i tak bez konca.

Mysli sie o masowym przechowywaniu zasobow i bezpiecznych magazynach danych. problem istnieje nie tylko dla bibliotek ale i administracji panstwowej, wiec takze i bezpieczenstwa panstw.


Natomiast mikrofilmowanie i drogie i tez nie wiadomo czy w przyszlosci czy filmy przetrwalaja. Obecene doswiadczenia nie gwarantuja tego.

Chyba nie mamy wyjscia - trzeba isc z duchem czasu i postepu. takie jest moje zdanie. Czyli digitalizacja, ale porzadna - taka nie na dzis i na jutro, ale na lata.

[Wojciech Woźniak]

Witam

[Bozena Michalska]

co pan rozumie przez nosnik?
CD, DVD? - to jest przejsciowe - je nie o tym

dla mnie nosnik, to sa masowe pamieci i przechowywnie na serwerach, taka widze dzis przyszlosc

[Wojciech Woźniak]

Witam
Generalnie mówi się, że każdy nośnik elektroniczny jest mniej trwały od mikrofilmu, więc pisząc o nośnikach miałem na myśli każdy nośnik, również masowe pamięci.

[olek]

[Wojciech Woźniak]

[Tomasz Kalota]

[Wojciech Woźniak]

Witam
Ad. 1
Dziękuję za zwrócenie uwagi na kwestię modeli bibliotek cyfrowych. To bardzo interesujące, zwłaszcza zaś rodzące się pytanie o możliwość zastosowania modelu informacyjnego dla archiwaliów. Wydaje mi się, że dotychczasowe rozważania w gronie archiwistów nie uwzględniały możliwości zastosowania innego modelu niż dokumentacyjny. W jego ramach zaś rozważano możliwość zastosowania różnych wymagań dla digitalizacji różnych obiektów.
Ad. 2

[relis]

Fakt, iż skanowanie dużych formatów jest (jeszcze) dość kłopotliwe. O ile zrozumiałem, uwagi Tomasza z pkt. 2, dotyczą problemu szybkiego zabezpieczenia rozpadającego się zasobu, a instytucja dysponuje sprzętem mikrofilmowym (i nie stać jej na odkwaszanie). Przy czym szybkie zabezpieczenie dotyczy zachowania treści obiektu.

Nie ma więc tu kwestii "czy - czy" - dalej tu chodzi o ostateczny efekt cyfrowy, który może nastąpić później, bo treść będzie już bezpiecznie zachowana na mikrofilmie. Nazywa się to digitalizacją z internegatywem (interpozytywem) i bywa (bywało) stosowane w celu obniżenia kosztów, bo skanery wielkoformatowe są b. drogie oraz ze względów ergonomii - pozyskanie internegatywu odbywało się też metodami fotograficznymi, bardziej elastycznymi, niż skanowanie - a więc bezpieczniejszymi dla nietypowych, dużych, zabytkowych rzeczy.

Internegatyw odchodzi do lamusa ze względu na rosnące możliwości aparatów cyfrowych. Postęp widać z miesiąca na miesiąc - dostaniemy do ręki w normalnych cenach niebawem sprzęt, który pozwoli fotografować z wysokich kolumn repro w odpowiedniej rozdzielczości.

Gdyby patrzeć na kwestię dokumentacja-informacja to zwykłe mikrofilmowanie jest procesem prowadzącym do zasobu typu informacyjnego - bo jest praktycznie "jednobitowe".
Wykonanie tego samego na skanerze nie generuje jakichś wielkich plików. 1-bitowy skan gazety nie zajmuje wiele miejsca, nawet jak w celu OCR powyższy się rozdzielczość.

W ogóle co do kwestii zabezpieczania zbiorów, modeli bibliotek, czy archiwów cyfrowych, zachowania dziedzictwa warto by powiedzieć o paru kwestiach.

1. Ogromna część zbiorów w polskich bibliotekach jest na kwaśnym papierze. Niestety odkwaszanie nie jest technologią cyfrową i nie tanieje. (Mnie osobiście zdaje się wręcz, że firmy, pod hasłem ochrony skarbów dziedzictwa, licząc na ogromne fundusze z kas państwowych, "dmuchają" koszty tego procesu i urządzeń). Najprawdopodobniej nie uda się odkwasić wszystkiego tego co jest w zasobach, więc czeka je naturalny rozpad w przeciągu kilkudziesięciu lat.

2. Jeśli nic się w cenach nie zmieni najpewniej wybór analogów do odkwaszenia będzie o wiele bardziej brutalny, niż ten do digitalizacji. I nie wydaje się, by potrzeba było zachowywać wiele egzemplarzy np. gazety. Biblioteki przechowujące zasób stanowiły w istocie jego sieć dystrybucyjną (wiele bibliotek ma to samo), a tę rolę dziś właściwe już pełni internet. Zatem digitalizacja nie musi obejmować wszystkich egzemplarzy we wszystkich ośrodkach i podobnie też będzie z odkwaszaniem.

3. Zafunkcjonuje więc zapewne coś takiego jak "Rich Analog Master File" - czyli odkwaszony egzemplarz oryginalny - może z "dubletem" - przechowywane przez jakieś oddzielne ośrodki. Będzie mu odpowiadał "Rich Digital Master File", zachowywany długoterminowo w depozytorium cyfrowym oraz w wielu wersjach plików prezentacyjnych (DJVU, PDF itp, itd.), serwowanych przez biblioteki cyfrowe. Najpewniejszym sposobem na zachowanie czegokolwiek jest redundancja.

4. Archiwa mają gorzej bo mają jednostkowe zasoby. I w dodatku mają zarządzenie, które wymaga jakichś kosmicznych jakości dla materiałów, które tego kompletnie nie potrzebują.

PS. Najbardziej z tych alternatywnych przyszłych sposobów przechowywania informacji - podoba mi się ten genetyczny. Dzięki bowiem inżynierii genetycznej w istoty żywe będzie można wszczepić jakiś nieistotny z pkt. widzenia organizmu łańcuch genów, zawierający zdigitalizowany np. rocznik "Tygodnika Powszechnego". Dzięki naturalnemu rozmnażaniu będzie on powielany przez następne pokolenia. Nie ma problemu starzenia się sprzętu i oprogramowania. Błędy genetyczne obsłużą jakoś sumy kontrolne i porównanie z rodzicami, czy rodzeństwem. Żeby odczytać informację - wystarczy np. trochę śliny, itp. itd. No i ma to tę podstawową zaletę, że takie "zabezpieczanie treści kulturowych" obędzie się bez wielkich nakładów - bo będzie bardzo przyjemne i każdy będzie chciał wziąć w nim udział.
Linków nie podaję - każdy sam może sobie znaleźć.

Może to jest sposób na powszechną digitalizację?

[kea]

[relis]

[kea]

[Joanna Madej]

Mikrofilmowac czy digitalizowac, oto jest pytanie!

Wypowiem sie lapidarnie: mysle, ze digitalizowac na pewno nalezy (przedmowcy powiedzieli juz dlaczego warto, zatem nie bede sie powtarzac, bo w duzej mierze sie z tym zgadzam), chyba dzis to juz podstawa; ale nie nalezy pomijac mikrofilmowania. Najlepiej, aby oba te procesy przebiegaly w miare mozliwosci rownolegle (tak jak w naszej PR)
Np. nie wiadomo, co bedzie z takimi plytkami za kilkadziesiat lat; np. obecne kasety VHS trzeba raczej przegrywac na DVD, bo rzadko kto posiada obecnie odtwarzacz tychze kaset... podobnie bywa z magnetofonowymi.

Niektore mikrofilmy, ktore u nas przechowujemy, maja juz po kilkadziesiat lat, ale nadal sa uzywane, grzyby jeszcze ich nie zjadly ani 'zab czasu' nie nadgryzl (bo i czytniki do nich jeszcze mamy )

Przepraszam, ale poza tym nie rozumiem, dlaczego powinno sie np. zaprzestac mikrofilmowania? Czy chodzi wylacznie o koszty??

[Wojciech Woźniak]

Witam